15.04.2014 00:00:00 Paylaş

NET Ücret Olarak Açıklanan Rehber Ücretlerinden Kesinti Yapılamaz...

REHBER TABAN ÜCRETLERİ STOPAJ KESİNTİSİNDE UYGULANACAK
USUL VE ESASLARA İLİŞKİN
DUYURU

6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanununun yürürlüğe girmesinden önce esnaf odalarına bağlı olarak icra edilen rehberlik mesleği, bu Kanunla kurulan ve kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Birlik ve Odalara bağlı icra edilen serbest meslek halini almıştır. 6326 sayılı Yasanın 4/1 maddesine göre “meslek, bu maddede belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde serbest meslek şeklinde veya 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olarak icra edilebilir.”

6326 sayılı Kanunun 8/3 maddesine göre üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, meslek mensuplarının birbirleri ve halkla olan ilişkileri ile mesleğin icrasında dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere; meslek etiğini ve disiplini korumak, turist rehberleri arasındaki haksız rekabetin önlenmesi hususunda gerekli tedbirleri almakla görevli Birliğimiz Yönetim Kurulunca, 4875 sayılı İş Kanunu kapsamında hizmet veren rehberler yönünden tavsiye niteliğinde aylık taban ücretleri belirlenmiş ve duyurulmuştur. Bu kapsamda hizmet veren üyelerimiz ile hizmet alan acentelerin, anılan tarifede belirtilen net taban aylıklarına riayet etmeleri, taraflar arasında ihtilaf çıkmasını önleyecektir. 4875 sayılı İş Kanunu kapsamında verilen rehberlik hizmetleri için belirlenen asgari taban aylıkları net tutarlar olup, işverenlerin, rehberlerin tarifede aranan niteliklere uygunluğu ölçüsünde belirlenecek net taban aylıkları üzerinden brüte iblağ olacak tutarları dikkate alarak ücret hesaplamaları ve Gelir Vergisi Kanununda belirlenen esaslar dahilinde brüt ücretler üzerinden Gelir Vergisi kesintisi yapmaları gerekmektedir. 

Rehberlik mesleğini “serbest meslek” şeklinde icra eden rehberlerin taban ücretlerinin belirlenmesine ilişkin esaslar ise 6326 sayılı Kanununun “Turist Rehberi Ücretleri” başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre “Taban ücret tarifesi, Birlikler ile Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin görüşleri alınarak Bakanlık tarafından net ücret belirlenir ve her yıl 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranından az olmamak kaydıyla artırılarak en geç Aralık ayında, izleyen takvim yılının başından itibaren yürürlüğe girmek üzere Bakanlık tarafından ilan edilir”.

Bu çerçevede Bakanlık Makamının 31.12.2013 tarihli ve 253684 sayılı Olurları ile Turist Rehberlerine 2014 yılında hizmet grupları itibariyle uygulanacak net taban ücretler belirlenmiştir.

Esasen Kanun metni açık olmasına karşın, TURSAB ın ve acentelerin, stopaj kesintilerinin uygulanma esasları yönünden konuyu tartışmalı hale getirme çabaları yerini bulmuş; TURSAB tarafından Maliye Bakanlığından görüş sorulmuştur. Maliye Bakanlığının TURSAB a cevaben yazdığı 14.06.2013 tarih ve 55972 sayılı görüş yazısında aynen şu ifadelere yer verilmiştir. “Gelir vergisi tevkifatı uygulanması açısından, serbest meslek kazancının devamlı veya arızi nitelikte olmasının herhangi bir önemi bulunmadığından, seyahat acentaları tarafından çalıştırılan söz konusu turist rehberlerine yapılan serbest meslek ödemeleri üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinin “b” alt bendi hükmüne göre % 20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Ödemenin net tutar olarak belirlendiği durumlarda ise net tutar brüte iblağ edilerek tevkifat uygulanacağı tabiidir.”

6326 sayılı Yasanın yukarıda alıntılanan 6/1 maddesi uyarınca, Bakanlık tarafından belirlenecek taban ücretler “net” olarak belirlendiğinden, serbest meslek erbabı olarak hizmet veren rehberlerin acentelere, net ücrete stopaj eklenmek suretiyle brüte iblağ edilecek tutarlar üzerinden serbest meslek makbuzu kesmeleri; acentelerin serbest meslek makbuzunda yazılı stopajı rehber adına ilgili vergi dairesine yatırmaları ve rehbere, Bakanlıkça belirlenen taban ücretten az olmamak kaydıyla net ücret ödemeleri gereği açıktır.

Ayrıca, 6326 sayılı Yasanın 6/2 maddesi uyarınca “Turist rehberleri, taban ücret tarifesinde belirlenen ücretin altında turist rehberliği hizmeti sunamazlar”. Acentelerin herhangi bir masrafı, rehberlerin Bakanlıkça belirlenen taban ücretinden mahsubu, mahsup suretiyle taban aylıktan düşük miktarda serbest meslek makbuzu kesilmesi ve ücret ödenmesi Yasaya açıkça aykırıdır.

Bu itibarla, TURSAB tarafından internet sitelerinde yayımlanan duyurudaki açıklamaların 6326 sayılı Yasaya, Bakanlıkça belirlenen taban ücret tarifesine ve Maliye Bakanlığının görüşüne açıkça aykırı olduğunu üyelerimizin bilgisine sunarız.

Av. Mehmet Doğan YALIM

TUREB Mali ve Hukuk Danışmanı

EK  1 . T.C. Maliye Bakanlığından Gelen Konuyla İlgili Yazı
        2 . T.C. Maliye Bakanlığının TÜRSAB a Gönderdiği Yazı