01.04.2014 00:00:00 Paylaş

Adım Adım TUREB

ADIM ADIM TURİST REHBERLERİ BİRLİĞİNİN KURULUŞU

(18 Temmuz 2013 – 28 Şubat 2014)

 

22.06.2012 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Turist Rehberliği Meslek Kanunu uyarınca ülke genelinde odaların kuruluşlarını tamamlamaları ve yasa gereği üç oda başkanının (İRO, ARO ve İZRO) yönetiminde oluşan “Geçici Birlik” yapısından 18 Temmuz 2013 tarihinde yapılan I. Olağan Genel Kurulu neticesinde oluşan “Birlik” yapısı, ilerlemeler, yaşanan sıkıntıları, başta delegeler olmak üzere tüm rehberlerimize bilgi vermek amacıyla kaleme alınmıştır.

Seçim öncesi, seçim süreci ve sonrasında karşılıklı olarak mücadele eden iki gruptan biri kazanınca diğerinin bu kararı saygıyla karşılaması ve üzerine düşeni yapması gerektiğini en baştan beri savunanlardanız. “Şimdi ne oldu da bunları yazıyorsunuz?” diye düşünenlere de “Bunları yazmak tarihi bir görev, sorumluk.” diyoruz.

Seçimler ülkenin dört bir yanından gelen yaklaşık 150 delegenin bulunduğu bir genel kurulun (yaklaşık % 90 katılım oranıyla) İstanbulda toplanmasıyla gerçekleşti. Genel Kurula hazırlık aşamasında o dönem ARO olarak yaptığımız yardım çağrılarına “ihtiyaç yok” diye cevap aldık ama Genel Kurulda, “sahte imza” ile orada bulunmayan bir delegenin yerine -sanki oradaymış gibi hazirun listesine imza atılması ve dilekçe ile aday gösterilmesi, daha sonraları aklımızda birçok sorunun oluşmasına neden oldu. Böylesine eğitimli, donanımlı meslek örgütü temsilcilerinin yer aldığı bir genel kurulda bu nasıl olabilirdi? Yanlışlık tarafımızdan tespit edilmesine rağmen ismi geçen rehber arkadaşımızın zarar görmemesi adına olayı göz önüne çıkartmamaya, yetkililerce yapılacak olağan işleyişine bırakmaya karar verdik.

30 Temmuz 2013 tarihinde yeni yönetim olarak “Mazbata” alıp resmen göreve başlamak üzere İstanbulda idik. Daha önceden devir-teslim işlemleri için hazırlıkların yapılması çağrısı yaptığımız halde ne Geçici Birlik adına ne de İRO adına herhangi bir yönetici ile karşılaşmadık. Disiplin Kurulu üyeliğine seçilen ve aynı zamanda İRO Yönetim Kurulu üyesi olan Sayın Esmeray Akar ın bizimle, arızalı olduğunu düşündüğümüz kart baskı makinasıyla ilgilenmesi, sorunların çözümü için hızlı hareket etmeye çalışması en güzel ve de özlenen davranıştı.

31 Temmuz ve 01 Ağustos günlerinde başta Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşarı Sayın Özgür Özaslan, Müsteşar Yardımcıları Faruk Şahin ve Nihat Gül, ARAGEM Genel Müdürü Doç. Dr. Ahmet Arı, Genel Müdür Yardımcısı Nusret Tutan, Rehberlik Daire Başkanı Faruk Daştanoğlu, Rehberlik Şubesi Müdürü Nayim Yenice makamlarında ziyaret edilip resmi ziyaretler tamamlanarak karşılıklı iyi dilek ve temennilerde bulunuldu.

Bilindiği gibi yasayla birlikte gelen “Çalışma Kartları” işine, “Geçici Birlik” yönetimi içinde yer alan İRO başkanı Sayın Yenen in gönüllü olması, yapılacak giderlerin yüksek olacağı ve diğer meslek kuruluşlarını zorlayacağı düşüncesiyle kendileri tarafından üstlenilerek 2013 Ocak ayı ortalarında başlanmıştır. Tamamen kendi inisiyatif ve kontrolleri altında ilerleyen cihaz ve teknik ekipmanların satın alınmaları tamamlanınca 07.05.2013 tarihinde ilk defa çalışma kartlarının basımı başlamıştır. Ancak, baskı cihazında meydana gelen bir arıza nedeniyle basım işlemi Temmuz başında durmuş ve yönetime seçilmemizden sonraki tüm girişimlerimize rağmen ancak 02.08.2013 tarihinde arızanın giderildiği ve ekipmanların teslim edilebileceği tarafımıza bildirilmiştir. Bu tarihin Ramazan Bayramı öncesi Cuma gününe denk düşmesi ve bildirim saatinin 16:17 olması nedeniyle daha yarısı bile basılmamış kartların yönetmelik gereği 23 Ağustosa yetişmesine imkan bulunmadığı aşikardı. Ekipmanların teslim alınmasını 07.08.2013 (arife günü) tarihinde sağlayıp nakil işlemlerine başladığımızda bu defa Bayram tatiline takılarak yine zaman kaybettik. Sonuç olarak geceli gündüzlü mesai harcayarak başta Geçici Birlik adına İRO tarafından basılan 2.750 si kendi üyelerine ait yaklaşık 4 bin çalışma kartında görülen T.C. olmaması eksikliğinin giderilmesi dahil yönetmelik gereği belirtilen son tarihe dek bütün odaların toplam kartlarının % 90 ının basımını gerçekleştirerek odalara gönderdik. Daha sonra tarafımıza gönderilen bir dosyada ise kart baskı cihazındaki arızanın 10 Temmuz tarihinde giderildiğini belirtir bir servis raporu bulunca durumu İRO yetkililerine sorduk ve kontrole gelen servis elemanlarının sehven “arıza giderildi” raporu vermiş olabilecekleri cevabını aldık. Takdiri size bırakıyoruz.

Birlik yapılanmasının sıfırdan oluşumu için yapılması gerekenleri listeleyerek işe koyulduk. Meslek Yasasının öngördüğü “Geçici Birliği” oluşturan odaların aktaracakları maddi katkı için 3 aylık sürenin bulunması, Birlik için kamu destekli mekân araştırılması ve uzun süre ihtiyaçlara cevap verecek bir yer temin edilebilmesi adına 3 aylığına resmi işlemlerin yapılabilmesi için geçici bir adres bulunmuş ve tüm resmi işlemler buna göre yapılmıştır.

14-17 Ağustos tarihlerinde Birlik Yönetim Kurulu ile diğer kurullar (Denetim ve Disiplin) toplanarak görev bölüşümlerini gerçekleştirmişlerdir. Yani Birlik tüm organları ile çalışmaya başlamıştır.

Birliğe kalıcı adres temini konusunda kamu ve yerel belediyelerle diyaloğa geçilmiş Altındağ Belediyesinden restore edilen Tarihi Hamam Önü Evlerinden yer alınması için resmi başvurular gerçekleştirilmiştir. Kalıcı bir mekâna kavuşana dek ise sekretarya hizmetlerinin ARO ofisinden yapılacağı tüm ilgili kurumlara bildirilmiştir.

Daha önceden İRO-TUREB olarak kullanılan web sayfasının yetki ve şifreleri resmi olarak istenmiş, ilk olarak arkadaşlarımız web sayfasını kapatarak 4-5 yaprak tabir edilen siyah beyaz bir TUREB sayfası oluşturarak bize devretmişler, bu süreçte Türkiyenin en büyük odasını 2 haftadan fazla bir süre web sitesiz bırakmayı göze almışlardır.

TUREB web sayfasının yazılımı için görevlendirmede bulunulmuş, yasa gereği veri tabanı ve diğer bölümlerin olacağı yeni bir web sayfası oluşturma işlemlerine başlanmıştır.

Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 27.06.2013 tarihli, denetimleri kısıtlayıcı ve yasaya aykırı olduğunu düşündüğümüz genelge için birebir girişimlerde bulunularak uygun bir çözüm bulunmasına gayret edilmiştir.

SGK üst düzey yetkilileri ile görüşmeler yaparak özellikle esnaf odası üyeliğinden yasayla birlikte düşen üyelikleri nedeniyle mağdur olanların durumlarını konuştuk. Sigortada gösterilen aylık ücretlerin bazı meslek kuruluşlarında olduğu gibi rehberler için de belirlenmesi için çalışmalara başlanılmasına karar verdik.

01.09.2013 tarihinde hukuk danışmanımızın göreve başlamasıyla yönetmelik çalışmasında ivme kazanılması ve Birlik yazışmaları ile Birliğe mahkemelerden gelen yazılara hukuki cevaplar verilebilmesine imkân sağlanmıştır.

Aynı zamanda avukatımızı Trabzon Ayasofyasında yaşanan olaylarla ilgili açılan davada meslektaşlarımızı savunması için görevlendirdik. Dava devam etmektedir.

Alan Kılavuzluğu Yönetmeliği üzerine hukuk danışmanımız ve bazı odalarımızın hukuk danışmanlarından alınan görüşler ışığında idare mahkemesine dava açılmış olup süreç devam etmektedir. Yine aynı bağlamda yukarıda bahsettiğimiz 27.06.2013 tarihli YİGM nce yayımlanan genelgenin iptaline yönelik idare mahkemesine başvurulmuş olup süreç devam etmektedir. Ancak, bu davanın yansıması olarak bahsi geçen genelgede değişikliğe gidilmiş ve aynı Genel Müdürlükten yeni bir genelge yayımlanmıştır. Bu, hukukçularımızın ve Birliğin yanlışı düzeltme çabalarının bir sonucudur, başarısıdır diye düşünüyoruz.

Turist Rehberliği Bölümü bulunan üniversitelerin yöneticileri ile iletişime geçilerek bir toplantı düzenlenmesine; başta uygulama gezileri olmak üzere birçok konunun bu toplantıda görüşülmesine karar verilmiştir. Yapılan yazışmalar neticesinde toplantı Adnan Menderes Üniversitesi Turizm Fakültesi ev sahipliğinde Kuşadasında Eylül ayı sonunda gerçekleştirilmiş; üniversitelerle Birlik arasında sürekli bir diyalog ortamının oluşturulması konusunda fikir birliğine varılmıştır.  

16-18 Eylül tarihleri arasında “Marka Kent Sivas” programı kapsamında geniş katılımlı bir heyetle kente gidilmesi, temaslarda bulunulması, Birlik yapılanmasının duyurulması konularında başarılı adımlar atılmıştır.

Kalıcı bir merkez için daha uzun süreye ihtiyaç olduğunun yerel belediyelerce tarafımıza bildirilmesi ve kurucu üç odanın yasa gereği aktarması gereken katkı paylarını en geç 18 Ekim tarihine dek tamamlamaları koşuluna bağlı olarak Kızılayda 01.10.2013 tarihi itibariyle ofis kiralanmış ve iki çalışanımız işbaşı yapmıştır.

Kurumsal Kimlik çalışmaları tamamlanmış, adres ve iletişim bilgilerinin kesinleşmesinden hemen sonra antetli kağıt, zarf, kartvizit basımı gerçekleştirilmiştir. TUREB in kuruluşu, iletişim bilgileri tüm turizm paydaşlarına, il kültür ve turizm müdürlüklerine, valiliklere yazılı olarak bildirilmiştir.

2014 yılı Çalışma Kartları için 4 ü profesyonel grafikerlerden oluşan bir ekibe, diğer 4 ü de Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üye ve öğrencilerinden oluşan bir ekibe yaptırılarak toplamda 8 adet taslak web sayfamız üzerinden oylamaya sunulmuştur.

Eylül ayı sonunda üniversitelerle yapılan toplantı neticesinde alınan kararlara uygun olarak uygulama gezileri için süreç işlemiş; I. Etap Uygulama Gezisi adı altında Marmara – Ege ve Akdeniz bölgelerini kapsayan geziler Kasım ayında başlatılmıştır. Adnan Menderes Üniversitesi ile Ege Üniversitesi öğrencileri ağırlıklı başlayan geziler birinci grup, mezun öğrencilerin çoğunlukta olduğu ikinci grup, Balıkesir Üniversitesi öğrencileri için üçüncü grup, Nevşehir Üniversitesi öğrencilerine dördüncü grup, Ankara, Gazi ve İstanbul Aydın Üniversitesi öğrencilerinden oluşan beşinci grup olmak üzere toplamda 6 araç olarak başarıyla tamamlanmıştır. 4* otel ağırlıklı ve yarım pansiyon konaklama tercih edilmiştir. Çünkü programın ciddiyetle tamamlanması, bundan hiçbir şekilde taviz verilmeyeceği kararından sonra otellere geç saatlerde girişler olabileceği, katılımcıların hem yorgun olacakları hem de ertesi günün programına hazırlanmak için vakit kaybına tahammül edemeyecekleri düşünülerek bu yönde tercih kullanılmıştır. Tamamlanan gezilerde bu kararın son derece yerinde olduğu tespit edilmiştir. Yine gezilerin amacına ulaşması için belli yerlerde TUREB adına uzman desteği sağlanmıştır. Örneğin, her grup başta Çanakkalede Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı olmak üzere, Efes, Perge, Aspendos, Antalya Müzesi ile Antakya Mozaik Müzesi ziyaretlerinde uzmanların anlatımı ile gezilerini tamamlamıştır.

18 Temmuz tarihinde yapılan ilk Genel Kurul kararı gereği “Temsilciler Meclisi” toplantısı için Birliğin bütün oda yönetimleriyle iletişim halinde ortak bir tarih belirleyerek, ilk toplantının 18 Kasım 2014 tarihinde Ankarada Birliğin ev sahipliğinde yapılması sağlandı. On iki oda başkanı, bir oda başkan yardımcısı ve TUREB yönetiminin tam kadro bulunduğu toplantıda, sonraki toplantıların işleyişi ve yönetmelik konularında çalışmalar yapılmıştır.

Uzmanlık programları konularında odalarla işbirliği halinde planlamalara başlanılmış; 29 Ekim haftasında ANRO nun “Anıtkabir Uzmanlığı”; daha sonra GARO nun “Gaziantep Mozaik Müzesi ve Göbeklitepe Uzmanlığı”; ÇARO nun “Çanakkale, Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı ve Truva Uzmanlığı” ile NERO nun “Kapadokya Yürüyüş Yolları Uzmanlığı” programlarına onay verilmiş, Şubat 2014 sonu itibariyle ilk üç program başarı ve yüksek katılım oranlarıyla tamamlanmıştır. Benzer programlar, sayı ve türü artırılarak odalarımızla işbirliği halinde devam ettirilecektir.

Meslek Yasamız gereğince web sayfamıza entegre veri tabanı için ek modül çalışması tamamlanmış, odalardan gelen sicil dosyalarının buraya işlenmesine başlanılmış ve halen devam etmektedir. Bu işlem tamamlandıktan sonra her türlü veri ve istatistiki bilgiye çok daha kolay ulaşabilecek, sektörün ihtiyaçlarına bağlı çalışmaları kısa zamanda yapabileceğiz. Turizm sektöründe başkalarının belirlediği gündemi konuşmak yerine kendimiz gündem oluşturacak, sorunlara çözüm yollarını bu bilgilere dayanarak yapıcı bir şekilde tüm paydaşlarımıza ileteceğiz.

Yine Meslek Yasasına göre Kasım ayı içerisinde alınan 2014 yılı için Çalışma Kartı başvurularının odalarımızdan Aralık ayının ilk günleri yerine 19 una dek gecikmeli gelmesine rağmen tüm altyapı hazırlanmış, yeni baskı makinası alınmış ve malzemeleri stoklanmıştır. Yenilenen kart formatına uygun olarak 12 odanın çalışma kartı basım işlemi 27 Aralıkta tamamlanarak, diğer odamızın kartları da 30 Aralık günü eksiksiz olarak kargo ile gönderilmiştir. Aynı zamanda çalışma kartlarının aktivasyonlarının yapılması, elektronik kayıt altına alınmaları sağlanmıştır. Bu, hiçbir altyapı ve deneyimin olmamasına rağmen 4 ay içerisinde iki defa çalışma kartı işinin üstesinden gelinmesidir.

Ciddi sayıda dilekçenin birikmiş olması nedeniyle rehberler için “Dil Ekletme” ve üniversitelerin turist rehberliği bölümü mezun ve son sınıf ve öğrencilerine yönelik “Yabancı Dil Seviye Tespit Sınavı” planlaması yapılarak, sınav yeri ayarlanmış ve neredeyse başvurulan tüm dillerde komisyon oluşturulmuş, Bakanlık denetim ve gözetiminde sınav gerçekleştirilmiştir. Sınav öncesi bir takım söylentiler ortaya çıkarılmışsa da bunlara itibar edilmeyip mevcut yasa ve yönetmeliğe uygun, adaletli bir sınav yapılmıştır. 22 farklı dilde, bin iki yüzden fazla kişinin katıldığı böylesine büyük bir sınav organizasyonu da başarıyla tamamlanmıştır.

Yeni yılın başlamasıyla beraber SGK ve Mali konularda danışmanlık hizmeti verilebilmesi amacıyla profesyonel bir ekiple sözleşme yapılmış, Birliğimizin üzerinde çalıştığı konular, odalarımıza gelen sorun ve sorular başta olmak üzere uzmanlardan yardım alınarak yasal haklarımızın alınması ve korunmasına yönelik çalışmalarımız sürmektedir.

Yönetmelik çalışmasında son noktanın konulabilmesi için 17 Ocak 2014 tarihinde II. Temsilciler Meclisi Toplantısı, hemen ertesi günde Olağanüstü Genel Kurul gerçekleştirildi. Özellikle Genel Kurulda bazı grupların oylama sonuçlarını tanımak istemeyişi, hakarete varan ağır ifade ve davranışları böylesine eğitimli ve donanımlı bir camiayı temsil eden kişilere yakışmadı. Organizasyon anlamında gelen eleştirilere vereceğimiz cevap ise şöyledir. Öncelikle tarih belirlenip duyuru yapılırken tüm odalarla görüş alış verişinde bulunuldu. Alınan katılımcı sayısına göre salon, yemek vb planlaması yapıldı. 92 delegenin katılacağı bildirilen toplantı salonunda 107 koltuk olmasına; delege kimlik kartlarının görünür bir şekilde taşınması için hazır bulundurulan 120 adet boyun askısına rağmen bunların yetersiz kalmasına biz de şaşırdık. Elbette daha büyük salon kiralayabilir, her delege gelecekmiş gibi hazırlık yapabilirdik. Ancak, salon ve yemek konusunda kişi başı belli ödemelerle anlaşma yapıldığından Birliğin her bir kuruşunu hesap ederek kullanmaya çalıştığımız için bildirilen rakamları biraz opsiyonlu olarak dikkate aldık. Katılımcı sayısı artınca da planlama dışı aksaklıklar oluştu. Bu aksaklıklar delegelerin hazirun listelerine imza atmalarını engelleyecek, genel kurulu hepten zedeleyecek aksaklıklar olmamasına ve doğrudan bizden kaynaklanmamasına rağmen bahsi geçen grupların davranışlarını haklı çıkaracak bir durum hiç olmamıştır.

Olağanüstü Genel Kuruldan çıkan sonuçla yönetmeliğin görüşülemeyen maddeleri için TUREB yönetimi ve Temsilciler Meclisi görevlendirilmiştir. Buna istinaden Birlik olarak Şubat başında ATRO ve TUREB in ortak ev sahipliğinde 2 günlük bir çalışma Kuşadasında gerçekleştirilmiştir. Buradan çıkan yönetmelik taslağı hukukçularımızın teknik konuları tamamlama çalışmaları yaparken bazı maddelerde ilgili olarak Bakanlık Müsteşarı Sayın Özgür Özaslanın yazılı önerisi ile paydaşlarımıza çağrı yapılmış ve görüş sorulmuştur. Gelişmeler siz değerli rehberlerimizle paylaşılacaktır.

En çok şikâyet gelen konulardan “Denetim” meselesinin çözümü, her bölgede odalarımızın her an göreve çağırabilecekleri denetim elemanı bulundurabilmesi için odalarımızın belirlediği tarihlerde “Denetim Elemanı Eğitim Çalıştayları” yapılmıştır. Bunlardan Bursa, Aydın, Nevşehir ve Ankara çalıştayları hem yüksek katılım hem de son derece başarılı gerçekleşmiştir. Önümüzdeki kısa bir sürede hem gönüllü hem de profesyonel denetim personeli ile çalışma koşullarımızın yasal zemine çekilmesinin sağlanmasına yönelik çabalarımız artarak devam edecektir.

Birlik merkezimiz fiziki, teknik ve sekretarya olarak tam donanıma kavuşmuştur. Şubat sonunda Genel Sekreterlik makamı dâhil yasal bir kurum haline gelmiş bulunmaktayız. Genel Sekreter olarak Bakanlık Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğünde Rehberlik Şube Müdürü iken emekliye ayrılan Sayın Nayim Yenicenin göreve başlamasını, hem mevzuata hem camiaya hem de sektöre hâkimiyeti açısından büyük bir şans olarak görüyoruz. Kendisini aramızda görmekten mutluluk duyuyor; başarılar diliyoruz.

Şubat ayının son büyük organizasyonu olan “21 Şubat Dünya Rehberler Günü” etkinlikleri kapsamında Ankarada verilen kokteylde tüm turizm paydaşlarını bir araya getirmekten dolayı gurur duyduk. Katılım ve gelen mesajlardan TUREB in yasal statüsü ile 81 ilimizde bilinir hale geldiğini gördük.

İmkânsızlıklara rağmen başta yönetim kurulu mensupları ile diğer kurul üyelerinin fedakârlıkları, insanüstü çaba ve emekleri neticesinde sıfırdan tam teşekküllü bir üst çatı örgütü olarak Birlik kurulmuştur. Bunun tescili ise 21 Şubat Dünya Rehberler Günü Kokteylinde konuşan Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşarı Sayın Özgür Özaslanın  “TUREB in yapılanması ve arkadaşlarımızın çalışmalarını en başından beri yakından takip ediyoruz. Kurumun bu kadar kısa sürede bu derece başarılı bir yapıya kavuşmasını takdirle karşılıyoruz.” şeklindeki sözleri olmuştur.  

Şubat ayı sonu itibariyle gelinen noktada birçok sorunun geride kaldığını söylerken bazı yanlışları paylaşmadan da edemeyeceğim. Birlik yapılanmasını dikkate almak istemeyen, kendi meslek örgütlerini Birliğin önünde gören, Birliğe karşı sorumluluklarını yerine getirmeyen, yazılan resmi yazılara cevap vermeyenler için ülke genelindeki binlerce rehberin hakkını korumak adına girişimlerde bulunacağız. Kalıcı ve sağlam bir yapının oluşması her kurumun görevini eksiksiz yerine getirmesiyle mümkün olacaktır. Bu bağlamda Birlik, yasa, yönetmelik ve ilgili mevzuata uygun düzenlemeler getirecek, bunların uygulanmasını sıkı bir şekilde takip edecektir.

Yukarıda yazamadığımız daha birçok toplantı ve programa katılımda bulunuldu. Bunca iş yapılırken dışarıdan “hiçbir şey yapılmıyor” eleştirilerini aldığımızda, yazdıklarımın bazılarını paylaşınca “neden bunları açıklamıyorsunuz?” deniliyordu. Hem yapılanlar hakkında rehber kamuoyunu bilgilendirmek hem de kısaca geçen 7 aylık sürede neler yaptığımızı paylaşmak istedim.

Meslektaşlarımıza duyurulur.

 

TUREB YK adına

A.Zeki APALI